Lissabon. Stad van de fado, tram 28 en azulejos

Het is bijna lente! En met lentekriebels komen ook de reiskriebels. Zin in een citytrip de komende maanden? Naar een stad waar het lekker warm is, de zon schijnt en talloze bezienswaardigheden te vinden en bezoeken zijn? Denk dan eens aan Lissabon.

De Portugese hoofdstad heeft alles wat een citytrip nodig heeft. Authenticiteit, gezelligheid, vele bezienswaardigheden, historie, het zonnetje dat schijnt en een echt unieke sfeer. Lees mee over de hoogtepunten van deze zonnige, op zeven heuvels gebouwde Europese stad.

 

Beladen

Ik was er in juni 2016, samen met mijn twee broers. Andere jaren maakte ik vele tripjes met mijn moeder. Lissabon stond in de planning voor de zomer van 2016. Maar in november 2015 sloeg het noodlot toe. Ze werd ziek en overleed negen weken later. Broers en ik spraken tijdens haar ziekte met haar af dat we alsnog naar Lissabon zouden gaan. Met ons drietjes. En dus deden we dat. Lissabon blijft voor ons altijd een bijzondere plek. Omdat het beladen was, maar juist ook omdat we er, ondanks alles, ongelooflijk veel lol hebben gehad.

 

Voetbalwedstrijd

Waar we in Nederland normaliter niet zouden opvallen in een oranje outfit, vielen we in Lissabon uit de toon met de rood-groene gedrochten die we droegen.

Voordat ik vertel over Lissabon’s hoogtepunten en alle plekken die je moet gaan zien, vertel ik eerst even iets leuks: Het mooie aan de maand juni in een even-jaar is dat er een groot voetbaltoernooi gaande is. En lieten wij nou net in de stad zijn tijdens de kwartfinale tussen Portugal en Kroatië. Even for the record: wij houden heel erg van voetbal, maar niet van de manier waarop Portugezen menen te voetballen, dus Kroatië mocht van ons winnen. Daar kwamen we natuurlijk niet mee weg; we waren benieuwd naar de voetbalsfeer waardoor we ons ’s avonds in Portugese voetbalshirts hesen om mee te feesten met de Portugezen.

We verwachtten op het grote plein Praco Do Comércio een enorm spektakel, maar niets bleek minder waar. Ja, er was een immens groot scherm waarop de wedstrijd werd getoond en de terrassen zaten bomvol, maar waar we in Nederland normaliter niet zouden opvallen in een oranje outfit als onze leeuwen in het veld staan – omdat iederéén in het oranje voetbal kijkt – vielen we in Lissabon uit de toon met de rood-groene gedrochten die we droegen. Niemand was ‘verkleed’ en de sfeer was niet heel feestelijk totdat er na penalty’s gewonnen werd. Zonder in de reguliere speeltijd én blessuretijd een doelpunt te scoren. Natuurlijk begrepen we de euforie van het Portugese publiek na het fluitsignaal en op dat moment werd er wel degelijk gefeest, maar verdiend was het niet. Het frustreert soms nog steeds. Maar niet heus natuurlijk.

Ons geluk was dat het maar één avondje in beslag nam en dat we de rest van de tijd konden genieten van al het mooist dat Lissabon te bieden heeft. We genoten volop! Lees gauw verder over wat Lissabon wél te bieden heeft.

 

Alfama

Tijdens de aardbeving in 1755 bleef Alfama gelukkig wonderbaarlijk bespaard van vernieling, als enige wijk van de stad.

Aan de voet van de heuvel waarop Alfama, de oudste wijk van Lissabon gebouwd is, lagen vroeger warmwaterbronnen. Alfama (het Arabische woord Al Hamma betekent bad) heeft haar naam aan deze bronnen te danken en dat brengt ons meteen way back – zo’n duizend jaar – in de geschiedenis, tot voor de Reconquista, waarin Lissabon deel uitmaakte van een moslimrijk. Tijdens de aardbeving in 1755 bleef Alfama gelukkig wonderbaarlijk bespaard van vernieling, als enige wijk van de stad.

Een goede manier om op de heuvel van Alfama te komen is met de de wereldberoemde tram 28. Geel van kleur brengt hij je de hele stad rond en vooral ook de heuvel op richting Alfama. De beste manier om Alfama te ontdekken is gewoon te voet. Struinend door gemakkelijk in te verdwalen steegjes, langs gezellige terrassen en vele trappen. Alfama is pittoresk en de bakermat van de fado, de typische Portugese melancholische muziek.

De kathedraal Santa Maria Maior de Lisboa, ook wel Sé genoemd is het oudste gebouw van Lissabon, ligt centraal in Alfama en vlakbij een tramhalte. Vanuit de kathedraal, die statig vlák langs de weg floreert, struin je door de straatjes en steegjes de wijk verder in, naar onder andere naar het kasteel Castelo de Sao Jorge. Dit uit het zesde eeuw voor Christus stammende kasteel heeft in zijn leven heel wat doorstaan. Kelten, Grieken en ook de Romeinen lieten hun sporen na, om uiteindelijk in handen te komen van de Moren (moslims). Bijna duizend jaar geleden werd het heroverd en nu is het vooral een trekpleister, bekend om het fantastische uitzicht over de stad en de Taag.

Maar de heuvel van Alfama heeft nog veel meer uitkijkpunten (miradouros) die voor adembenemende uitzichten zorgen. Vooral het uitzichtpunt Miradoura de Santa Luzia geeft een bizar uitzicht over de stad en de Taag. Tel daar de talloze gezellige terrasjes met fijne muziek, de vriendelijke mensen, de kronkelende stegen, die een goede plattegrond geen overbodige luxe maken, en een heerlijk zonnetje bij op en je kunt niet anders dan concluderen dat Alfama de mooiste, gezelligste en meest authentieke wijk van Lissabon is. Perféct voor een middagje stad en al helemaal voor een zaterdagmiddag.

 

Tram 28

Eén van de bekenste iconen van de stad is het beroemde gele trammetje. In 1873 reed de eerste tram in Lissabon, toen nog aangedreven door paarden. In 1901 reed de eerste elektrische tram door de stad en in de jaren erna ontwikkelde zich een enorm tramnetwerk. Nadat de metro werd geïntroduceerd werd de tram echter steeds minder belangrijk; het aantal lijnen verminderde van 14 lijnen naar nog maar vijf lijnen nu. De bekendste is nog altijd lijn 28.

Het grootste voordeel van de tram? Hij doet al het zware werk werk voor je.

Van de reizigers wordt vooral veel geduld gevraagd. De tramtoetstellen van lijn 28 zitten vaak bomvol en dus is het meestal lang wachten op een plekje, terwijl de tram toch geregeld voorbij komt. De route van lijn 28 gaat door de wijken Baixa, Graça en Alfama en bedekt daarmee zo ongeveer de hele stad. Het grootste voordeel van de tram? Hij doet al het zware werk werk voor je. Zo hoef je zelf alleen maar te zitten, te genieten en uit te stappen op de mooiste plekken.

 

Azulejos

Dat ze binnenin gebouwen te bewonderen zijn, zal niemand verwonderen, maar wat juist zo bijzonder is, is dat ze ook aan de buitenkant van gebouwen en panden te vinden zijn.

Nog een erfenis uit de tijd van de Moren: keramieken tegels waarop vaak blauwe afbeeldingen geschilderd zijn; de zogenaamde azulejos. De naam van de tegels zou wederom stammen uit het Arabisch (al zulaydj), maar azul betekent in het Portugees ook gewoon blauw.

De azulejos hebben veelal uitbeeldingen van het leven van heiligen, soms zelfs van tekst voorzien als in een stripverhaal en werden in de 18e eeuw een van de belangrijkste elementen van de Portugese decoratieve kunst. Qua uiterlijk zou je haast een associatie leggen met delfts blauwe tegels.

Je vindt ze overal. Dat ze binnenin gebouwen te bewonderen zijn, zal niemand verwonderen, maar wat juist zo bijzonder is, is dat ze ook aan de buitenkant van gebouwen en panden te vinden zijn. Het typeert het straatbeeld van niet alleen Lissabon, maar heel Portugal. Neem je de metro om door Lissabon te reizen? Let er dan eens op hoe de metrostations zijn afgezet.

 

Fado

Fado is als een Nederlandse smartlap, maar dan meteen Portugees sausje.

De stad van de Fado, dat is Lissabon. Deze bijzondere zangkunst is ooit in de armere wijken van de stad ontstaan. De Fado is het Portugese levenslied, de belangrijkste muziekstroom van Portugal en wordt getypeerd als melancholisch. In de wijk Alfama, waar de muziek in de 19e eeuw is ontstaan, vind je het Fado-museum. In het museum wordt het verhaal van deze belangrijkste muziekstroming in Portugal verteld. Nog steeds zijn er in de wijk tal van Fadoclubs te vinden waar je het verdriet van Lissabon kunt horen. Fado is als een Nederlandse smartlap, maar dan meteen Portugees sausje.

 

Bairro Alto

Een jeugdige, maar toch stokoude wijk.

Bairro Alto, oftewel Hoge Wijk, is dé plek van Lissabon om uit te gaan. Vele smalle, autoloze straatjes, terrassen, restaurants, barretjes en clubs kenmerken deze jeugdige, maar toch stokoude wijk. De Fado is er, net als in Alfama, razend populair.

Het wordt de bovenwijk genoemd en ook het hoogteverschil is in Bairro Alto voelbaar, maar vooral ook zichtbaar. Het uitzicht op bijna elke hoek van de straat is adembenemend, omdat je ver, soms zelfs over gebouwen heen kunt kijken. In geval van vermoeide benen rijdt tram 28 door Bairro Alto, maar vergeet ook vooral de beroemde lift Elevador de Santa Justa niet om van beneden naar boven te komen.

Praça do Comércio

Het plein is enorm groot en druk en is aan de zijkanten omgeven door gele gebouwen

Terugdenkend aan Praça do Comércio denk ik aan de kleur geel. Het plein is enorm groot en druk en is aan de zijkanten omgeven door gele gebouwen, waarin zich restaurants, enkele hotels en onverwachte kantoorgebouwen bevinden. De noordzijde kenmerkt zich door een 19e eeuwse triomfboog en de zuidzijde door de Taag met een prachtig uitzicht over een groot deel van de rivier. Het ruiterstandbeeld dat midden op het plein staat is van Koning José I.

 

Praça dos Restauradores

Het plein wordt gekenmerkt door de obelisk in het midden.

Opgericht ter herinnering aan de onafhankelijkheid van Portugal in 1640 wordt het plein gekenmerkt door de obelisk in het midden van het plein. Het is er druk, want er rijdt verkeer, waardoor het plein vaak minder aantrekkelijk gevonden wordt dan andere pleinen, maar het is er ook heel gezellig door de talloze terrassen. Aan het plein ligt het Foz-paleis dat tegenwoordig dienstdoet als bureau voor toerisme en vanaf het plein loopt je gemakkelijk richting andere delen van de stad zoals bijvoorbeeld Bairro Alto.

 

Sintra

De plaats staat sinds 1995 op de Werelderfgoedlijst van Unesco en is daarom dubbel en dwars een bezoekje waard.

Een klein uurtje buiten Lissabon ligt een plaatsje in de bergen: Sintra. Sintra lijkt een sprookje. Vol met prachtige gebouwen, kastelen en parken. De plaats staat sinds 1995 op de Werelderfgoedlijst van Unesco en is daarom dubbel en dwars een bezoekje waard.

Hoogtepunt van Sintra? Palácio Nacional da Pena, het bekendste gebouw van het stadje, is een felgekleurd kasteel hoog in de bergen. De Arabische invloed van weleer is ook hier volop aanwezig. Verder zijn er in de bergen nationale parken aangelegd, is er een paleis en nóg een kasteel met echte kasteelmuren. Sintra is te doen in één dag, maar je kunt er ook gerust een week voor uit trekken.

Handige links:

Reisgenieten

Lissabon voor beginners

Steden.net

Cityspotters

Reisgenie over Sintra

Meer weten?

  • Ik was in juni 2016 in Lissabon, samen met mijn twee broers. Een heerlijke periode. Het was warm, af en toe een beetje te warm om te slenteren, maar over het algemeen prima te doen;
  • We overnachtten in Hotel Dom Afonso Henriques – DAH, dat je hier kunt boeken via Booking.com;
  • We gingen ook naar de onderwaterwereld van Oceanário en naar voetbalstadion Estadio da Luz (van voetbalclub Benfica);
  • De Vasco da Gamabrug in Lissabon is met 17,2 km. de langste brug van Europa.

Meer citytrips?

Ik schreef onlangs over deze vijf geweldige Europese steden.

 

Ook geïnspireerd door deze heerlijke, zonnige, authenthieke Zuid-Europese hoofdstad? Laat het weten in een reactie hieronder of neem contact met mij op.

2 Reacties

  1. Beantwoorden

    Portugal

    31 maart 2017

    Mooi verslag van een prachtige stad. Trammetje 28 blijft me voor altijd bij. 35°C – volgepakt – geen zitplaats … 🙂 het hoort allemaal bij een toeristische bestemming

    • Beantwoorden

      Kim Annemarie

      1 september 2017

      Hi Portugal, bedankt voor je reactie. Sorry, ik had hem niet eerder gezien! Die tram is best wel een ramp inderdaad. Nooit plek door de enorme drukte. Opgepropt tegen elkaar aan staan hoort erbij inderdaad!

Leave a Reply to Portugal / Cancel Reply

DIT VIND JE VAST OOK LEUK OM TE LEZEN…